Wednesday, March 29, 2017

അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നങ്ങളുടെ ദിശാസന്ധി


ജോണ്‍ സാമുവല്‍
സ്വപ്നങ്ങള്‍ വിതച്ചാണ് അമേരിക്ക എന്ന രാജ്യം തന്നെ രൂപപെട്ടതു . മറ്റു രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നും അമേരിക്ക വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് അത് നിര്മ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് തന്നെ കുടിയെറ്റക്കാരുടെ സ്വപ്നങ്ങളിലാണ്‌ എന്നതാണ് .
ഇന്ന് നാം അമേരിക്കയെന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഭൂവിഭാഗത്തില്‍ ജീവിചിരുന്ന മനുഷ്യരെയും സമൂഹത്തെയും നിര്‍മാര്ജനം ചെയ്തും അധീനപ്പെടുത്തിയും അന്യധീനപ്പെടുത്തിയുമാണ് ഇന്നത്തെ അമരിക്ക ഉടലെടുത്തത് തന്നെ.
അമേരിക്ക എന്ന രാജ്യത്തിന്‍റെ ഡി എന്‍ ഏ യില്‍ തന്നെ രണ്ടു ഘടകങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ഒന്ന് പ്രയാണപെട്ട പ്രവാസികളുടെ സ്വപ്നങ്ങള്‍ വിതച്ചു നൂറു മേനി വിളവു നല്‍കുന്ന നാട് . രണ്ടു അധീശത്വ ഹിംസ പുലര്‍ത്തുന്ന നാട്. ഇതിലെ സ്വപ്നങ്ങളുടെ അമേരിക്ക ലോകത്തുള്ള എല്ലാവര്‍ക്കും സ്വാതന്ത്ര്യവും സ്വപങ്ങളും വാഗ്ദാനം നല്‍കി മോഹിപ്പിച്ച നാടാണ്. എന്നാല്‍ അക്രമോല്സുക ഹിംസയുടെ ഇരകളായിരുന്നു അമേരിക്കന്‍ ഇന്ത്യക്കാര്‍ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അവിടുത്തെ ആദിവാസികളും പിന്നെ അടിമത്തതിലൂടെ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട അഫ്രിക്കയ്യില്‍ നിന്ന് കൊണ്ട് വന്ന മനുഷ്യരും. ഒരു പക്ഷെ അമേരിക്കന്‍ കൌ ബോയി എന്ന പ്രതീകം അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നങ്ങലെയും അക്രമോല്സുകതെയും ഒരു പോലെ വിളക്കിചേര്‍ത്ത പുരുഷ മേധാവിതത്തിന്റെ ആള്‍ രൂപമാണ്‌ .
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കയുടെ സാമ്പത്തിക -സാങ്കേതിക ഉയര്‍ച്ചെക്ക് കാരണം അത് ലോകെമ്പടുള്ള സ്വപനങ്ങള്‍ ഉള്ള ആളുകളെ ആകര്‍ഷിച്ചു എന്നുള്ളതാണ്. അഭയാര്തികളെയും സ്വപ്നങ്ങള്‍ ഉള്ളവരെയും ആകര്ഷിച്ച്ചാണ് അമേരിക്ക ഇന്ന് കാണുന്ന അമേരിക്കയായത് . ലോകത്ത് എമ്പാടുമുള്ള കഴിവുല്ലവരുടെയും, ശാസ്ത്രന്ജരുടെയും പ്രൊഫഷണല്‍ വിദഗ്ദരുടെയും , സംരംഭകരുടെയും സ്വപ്നങ്ങളുടെ വിളനിലമായതിനാലാണ്‌ അത് ഒരു സാമ്പത്തിക- സാങ്കേതിക ശക്തിയായി ഉയര്‍ന്നത് .
എന്നാല്‍ അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നങ്ങള്‍ അസ്തമിച്ചുകൊണ്ടിരിരിക്കുകയും അമേരിക്കന്‍ അക്രമോല്സുകുത കൂടുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍ അമേരിക്കയുടെ സാധുതയും സാമ്പത്തികശക്തിയും ഏറെ താമസിയാതെ പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടും.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ അനുകൂല അവസരങ്ങള്ടെയും ,പഠനത്തിന്‍റെയും, സങ്കേതിക വിജ്ഞാനത്തിന്‍റെയും, ഓജസ്സുള്ള സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിന്‍റെയും, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്‍റെയും നാടായ അമേരിക്ക --- മാഞ്ഞുപോകുമെന്ന അപകടസാദ്ധ്യതയിലാണ്. അമേരിക്കന്‍ അഭിവൃദ്ധിക്കു ഒരു വലിയ പരിധിയോളം പ്രേരകമായിരുന്നത് അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നമാണ് --- ലോകമെമ്പാടുമുള്ള, ബുദ്ധിവൈഭവവും അഭിവാഞ്ഛയും ഒരുപോലെയുള്ള, അത്യന്തം ഉത്തേജിതരായ ചിലരെ ആകര്‍ഷിക്കാനുള്ള അതിനുള്ള കെല്‍പ്പാണ്. അതു അമേരിക്കയെ ഒരാഗോള സാംസ്കാരിക സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി (സോഫ്റ്റ്‌ പവര്‍) ഉയര്‍ന്നു വരാന്‍ സഹായിച്ചു; ചിന്തകളുടെയും, അദ്ധ്യയനത്തിന്‍റെയും, ശാസ്ത്രത്തിന്‍റെയും, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും, വാര്‍ത്താവിനിമയത്തിന്‍റെയും മുന്നണിയില്‍ നില്‍ക്കാന്‍ സഹായിച്ചു; അങ്ങിനെ ഊര്‍ജ്ജസ്വലമായ ഒരു വിപണിയും അഭിവൃദ്ധിയിലേക്കു കുതിക്കുന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയും ഉണ്ടാകാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിച്ചു.
നവയാഥാസ്ഥിതിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്‍റെ ഉദയവും, അമേരിക്കന്‍ അധികാരത്തിന്‍റെ പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സായി ഏകപക്ഷീയമായ സൈനിക ശക്തിയെ അത്യധികമായി ആശ്രയിക്കുന്നതും അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നത്തെ, അതിന്‍റെ ബഹുസ്വര സാംസ്കാരികതയെ, ജനപ്രീതിയെ, സാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥയെ ദുര്‍ബ്ബലമാക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു.
സമവായവും സമാധാനവും സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കഴിവു അമേരിക്കന്‍ വിദേശനയത്തിനു അതിവേഗം നഷ്ടപ്പെടുകയാണ്. അതിപ്പോള്‍ കൂടുതല്‍ക്കൂടുതല്‍ നിര്‍വചിക്കപ്പെടുന്നത് സംഘര്‍ഷവും, അക്രമവും, യുദ്ധവും സംജാതമാക്കുനുള്ള അതിന്‍റെ പ്രാപ്തിയുടെ പേരിലാണ്.
ചിന്താശക്തിയെക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ തടിമിടുക്കുകൊണ്ടു മുമ്പോട്ടു പോകാനുള്ള ഇപ്പോഴത്തെ പ്രവണത അമേരിക്കയിലെ വൈവിദ്ധ്യമാര്‍ന്ന ജനസമൂഹങ്ങളില്‍ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയരോഗം സൃഷ്ടിക്കും.
അത്യധികം പ്രചോദിതരും പ്രഗല്‍ഭരുമായ
പലര്‍ക്കും അമേരിക്ക ലോകത്തിലെ തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമാകുന്നതു ഇല്ലാതെയാകുന്ന സാദ്ധ്യതയും സംജാതമാകും. ഇതു തൊടുത്തുവിടുന്ന സാമ്പത്തികപ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ വളരെ ഗുരുതരമാകും. ഇത് അമേരിക്കയെ മാത്രമല്ല ബാധിക്കാന്‍ പോകുന്നത് .
ഇന്ത്യയും ചൈനയുമടക്കമുള്ള നിരവധി സാമ്പത്തികശക്തികളുടെ അതിപ്രധാന വ്യാപാരപങ്കാളികളിലൊന്നാണ് അമേരിക്ക. അമേരിക്കയിലെ ആവശ്യങ്ങളെ അങ്ങേയറ്റം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതാണ് അന്താരാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥിതി. ഒരു രാജ്യത്തിലെ സാമ്പത്തികനയങ്ങളും, തല്‍ഫലമായുണ്ടാകുന്ന രാഷ്ട്രീയപരിണതികളും, ലോകത്തിന്‍റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളില്‍ അവയുണ്ടാക്കുന്ന പ്രഭാവവും തമ്മില്‍ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടെന്ന കാര്യവും മറന്നുകൂടാ.
“സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ ശക്തവും, ഉത്പാദനക്ഷമവും, സമൃദ്ധവുമാണ്,” എന്നാണ് ജോര്‍ജ്ജ് ബുഷ്‌ ഈയിടെ വീമ്പിളക്കിയത്. 1928 ഡിസംബര്‍ 4നു പ്രസിഡണ്ട് കാല്‍വിന്‍ കൂളിജ് കോണ്‍ഗ്രസ്സിനു നല്‍കിയ സന്ദേശവുമായി ഇതിനെ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതു പ്രയോജനപ്രദമായിരിക്കും. “വിപുലപ്പെടുന്ന ഉല്‍പ്പാദനം ഉപഭോഗിക്കുന്നത് സ്വദേശത്തെ വളര്‍ന്നുവരുന്ന ആവശ്യവും വിദേശത്തെ വ്യാപരവുമാണ്. നമ്മുടെ രാജ്യത്തിനു വര്‍ത്തമാനകാലത്തെ സംതൃപ്തിയോടെ നോക്കിക്കാണാം; ഭാവിയെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടെ പ്രതീക്ഷിക്കാം.”
ഇതു പ്രസ്താവിച്ചു ഒരു കൊല്ലം കഴിയും മുമ്പ്, 1929 ഒക്ടോബര്‍ 29നു, ന്യൂയോര്‍ക്ക് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചെയ്ഞ്ചിന്‍റെ ഭീമന്‍ പതനം ലോകമനുഭവിച്ചു; മുതലാളിത്തത്തിന്‍റെ ചരിത്രത്തിലെ, ഒരു പക്ഷേ, ഏറ്റവും തീവ്രവേദനയാര്‍ന്ന അനുഭവം. ഈ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ ഏറെക്കുറയാത്ത സാര്‍വത്രികതയും, അതിന്‍റെ രാഷ്ട്രീയ വിവക്ഷകളും മറക്കാന്‍ മാത്രം വിദൂരത്തിലല്ലോ.
ബുഷ്‌ തിരക്കിട്ടു ഇറാഖില്‍ നിഴല്‍ യുദ്ധവും, ആഗോള തലത്തില്‍ “ഭീകരപ്പോരാട്ടവും” നടത്തുമ്പോള്‍, അമേരിക്കന്‍ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ അത്ര സുഖകരമായൊരു ദൃശ്യമല്ല കാഴ്ച്ച വെക്കുന്നത്. ഈ വര്‍ഷത്തെ 3.5%മെന്നു ഗണിക്കപ്പെട്ട വളര്‍ച്ചയും, 4.6% ത്തിലേക്കു താഴ്ന്നിരിക്കുന്ന തൊഴിലില്ലായ്മയും, ലാഭക്കൊഴുപ്പുമൊക്കെ നോക്കുമ്പോള്‍, സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി സംപുഷ്ടമെന്നു തോന്നിയേക്കാം. എന്നാല്‍, മറ്റു പ്രധാന സൂചികകള്‍ നിരീക്ഷിച്ചാല്‍, പ്രതീക്ഷക്കത്ര വക കാണുന്നില്ല.
മൊത്തത്തിലായാലും, GDPയുടെ അനുപാതത്തിലായാലും, അമേരിക്കന്‍ വ്യാപാരക്കമ്മി മുമ്പെങ്ങുമില്ലാതിരുന്നത്രയാണ്... 2005ലതു $ 800 ബില്യണിലെത്തി നില്‍ക്കുന്നു; GDPയുടെ ഏകദേശം 7%. 1990 മുതലിങ്ങോട്ട്‌ $ 4.5 ട്രില്യണായി കമ്മി വളര്‍ന്നിരിക്കുന്നുവെന്നു സാരം. ലോഹാവശിഷ്ടങ്ങളും പാഴ്ക്കടലാസുകളുമാണ് ഏറ്റവും വലിയ കയറ്റുമതി ചരക്കുകളില്‍ രണ്ടെണ്ണം. നാലു വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ ഭീമമായൊരു സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത 75 ശതമാനമാണെന്നാണ് മുന്‍ ഫെഡറല്‍ റിസര്‍വ്വ് ചെയര്‍മാന്‍ പോള്‍ വോള്‍ക്കര്‍ പ്രവചിക്കുന്നത്.
യു. എസ്‌. ഡോളറുകളുടെ വലിയൊരോഹരി അമേരിക്കക്കു പുറത്തുണ്ട്. ജപ്പാനിലതു സുമാറൊരു ട്രില്യന്‍ വരും. ചൈനയും സൌദി അറേബ്യയും പിറകിലല്ല. പെരുകിവരുന്ന കടം കൈകാര്യം ചെയ്യാന്‍ അമേരിക്ക ഡോളറിന്‍റെ മൂല്യശോഷണത്തിനു തുടക്കമിടാനും, ഒപ്പം അമേരിക്കകത്തു പലിശനിരക്കുകള്‍ കൂട്ടാനുമുള്ള സാദ്ധ്യത വലുതാണ്‌. ഇതു അന്താരാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തികസ്ഥിതിയെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കും.
ഇറാഖിലെ യുദ്ധത്തിനും, ഒപ്പം “ഭീകരപ്പോരാട്ടത്തിനും” വേണ്ടിയുള്ള നിത്യേന പെരുകുന്ന ചെലവുകള്‍ സാമൂഹിക മേഖലകള്‍ക്കുള്ള പണം ചുരുക്കും. വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യപരിപാലനവുമടക്കമുള്ള സാമൂഹികമേഖലകള്‍ക്കുള്ള ചെലവുകളില്‍ സ്ഥിരമായി വെട്ടിക്കുറക്കല്‍ നടക്കുന്നുണ്ട്. “ഉയര്‍ന്നുവരുന്ന തിര എല്ലാ പടകുകളെയും പൊക്കും” എന്ന ജോണ്‍ എഫ് കെന്നഡിയുടെ സൂക്തം ഇപ്പോള്‍ അനുഭവത്തിലില്ല. ന്യൂ ഓര്‍ലിയാന്‍സിനെ പറിച്ചുകീറി കത്രീനാ ചുഴലിക്കാറ്റ് കടന്നു പോയപ്പോള്‍, അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നമെന്ന മിഥിന്‍റെ പൂച്ചു പുറത്തായി. പാവങ്ങളുടെ നൌകകളെ പൊക്കുന്നതില്‍ സാമ്പത്തികവൃദ്ധിയുടെ ഉത്തുംഗ തരംഗം പരാജയപ്പെട്ടു. മുന്നൂറു ദശലക്ഷം ജനതയുള്ള ഈ രാജ്യത്ത് 37 ദശലക്ഷം പാവപ്പെട്ടവരുണ്ടെന്നാണ്‌ കണക്ക് (ഇവയില്‍ മൂന്നംഗങ്ങളുള്ള ഒരു കുടുബത്തിനുള്ളത് 14,680 ഡോളറില്‍ കുറവാണ്). 12.7 ശതമാനം വരുന്ന ദാരിദ്ര്യനിരക്കാകട്ടെ വികസിത ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിരക്കാണ്.
ദാരിദ്ര്യം വേറൂതെയുണ്ടാകുന്നതല്ല. ദാരിദ്ര്യത്തിന് വര്‍ണ്ണ ഭേദങ്ങളും ലിങ്ങ-ഭേദങ്ങളും ഉണ്ട് . അമേരിക്കയിലെ ദരിദ്രരില്‍മഹാഭൂരിപക്ഷമാകട്ടെ,
ആഫ്രിക്കനമേരിക്കക്കാരും, അമേരിക്കനിന്ത്യാക്കാരും, ഹിസ്പ്പാനിക്കുകളുമാണ്. കത്രീനാ സംഭവിച്ചയുടന്‍ സെനറ്റര്‍ ബാരക്ക് ഒബാമ സെനറ്റിന്‍റെ വേദിയില്‍ പറയുകയുണ്ടായി: “അവര്‍ പണ്ടേക്കുപണ്ടേ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരാണ്... കൊല്ലാനും കെടുതിയുണ്ടാക്കാനും തെരുവുകളിലേക്ക്, നിലവാരമില്ലാത്ത വിദ്യാലയങ്ങളിലേക്ക്, ജീര്‍ണ്ണിച്ച പാര്‍പ്പിടങ്ങളിലേക്ക്, അപര്യാപ്തമായ ആരോഗ്യപരിപാലനത്തിലേക്ക്, സര്‍വ്വവ്യാപിയായ നിരാശാബോധത്തിലേക്ക്‌.”
ആഗോളവിപണിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഭോക്താവ് അമേരിക്കയാണ്. വിപണിയിലെ മറ്റു പ്രധാന പങ്കാളികളായ ജപ്പാനും, EUവും, ചൈനയുമൊക്കെ മൊത്ത വ്യാപാരികളാണ്‌. കടം ആധാരമാക്കിയ ഉപഭോഗവ്യവസ്ഥയുടെ വ്യക്തമായ സൂചിക വീട്ടുചെലവാണ് (householdspent). ഒരു രാഷ്ട്രമെന്ന നിലയില്‍ അമേരിക്ക ഉപഭോഗിച്ചത് ഉല്‍പാദിപ്പിച്ചതിനേക്കാള്‍ 800 ബില്ല്യന്‍ ഡോളര്‍ (GDPയുടെ ഏകദേശം7%) കൂടുതലാണ്; വീട്ടുചെലവാകട്ടെ വരുമാനത്തെക്കാള്‍ 500 ബില്ല്യന്‍ ഡോളറും. അമേരിക്കക്കുള്ളത് വിലോപോന്മുഖമായ സമ്പാദ്യങ്ങളാണ്; നിക്ഷേപങ്ങളാകട്ടെ കുറവും. ആഗോളസാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥിതിയില്‍ സാരമായ സമ്പാദ്യങ്ങളും നിക്ഷേപങ്ങളുമുള്ളത് എഷ്യയിലാണ്‌. ലോകത്തിലെ ഇതര രാജ്യങ്ങളില്‍നിന്നു അമേരിക്ക നിത്യേന വാങ്ങുന്ന മൊത്തം കടം ഒരു പടുകൂറ്റന്‍ 3 ബില്ല്യന്‍ ഡോളറാണ്; കൂടുതലായും അമേരിക്കന്‍ ട്രഷറി ബോണ്ടുകള്‍ വില്‍ക്കുക വഴി. അങ്ങിനെ, വാങ്ങലും കടം വാങ്ങലുമാണ് അമേരിക്കയെ പുറമേക്ക് ബലിഷ്ഠമാക്കി നിലനിര്‍ത്തുന്നത്. എങ്കിലും, ഇക്കണക്കിന്, കളി തുടരാനുള്ള സാദ്ധ്യത വളരെ വിരളമാണ്.
വര്‍ണ്ണസ്വത്വമുള്ള ദരിദ്രര്‍ രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക മുഖ്യധാരയില്‍നിന്നു കൂടുതല്‍ക്കൂടുതല്‍ അന്യരാകുമ്പോള്‍, അസമത്വം കുതിച്ചുയരുകയാണ്. അമേരിക്കയുടെ ജിനി (Gini) സൂചകം (0 - 100 തോതിലുള്ള വരുമാന അസമത്വത്തിന്‍റെ അളവാണ് ജിനി.) 41 ആണ്; വികസിത ലോകത്തിലെ ഏറ്റവുമുയര്‍ന്ന അളവ്. അതിസമ്പന്നരായ ഒരു ശതമാനം വരുന്ന അമേരിക്കക്കാര്‍ക്കു ലഭിക്കുന്ന മൊത്തം വരുമാനത്തിന്‍റെ പങ്ക് 1980ലെ 8%ത്തില്‍നിന്നു 2004 ആയപ്പൊഴേക്കും 16% ആയി ഇരട്ടിച്ചുവെന്നാണ് ഇമ്മാനുവേല്‍ സീസിന്‍റെ അപഗ്രഥനം വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. ശരാശരി വേതനത്തിന്‍റെ മുന്നൂറു മടങ്ങാണ് ഇന്നൊരു അമേരിക്കന്‍ ചീഫ് എക്സിക്യുട്ടീവിന്‍റെ വരുമാനം; 1970ല്‍ ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാള്‍ പത്തു മടങ്ങ്‌. ഇത്തരുണത്തില്‍ തൊഴിലില്ലായ്മാ നിരക്കു കുറവാണെങ്കിലും, തൊഴിലെടുക്കുന്നവരുടെ അനുപാതവും, മദ്ധ്യവര്‍ഗ്ഗത്തിന്‍റെ വരുമാനനിലയിലെ മാറ്റമില്ലായ്മയുമൊക്കെ വിരല്‍ ചൂണ്ടുന്നത് സ്ഥിതിഗതികള്‍ അരക്ഷിതമാണെന്നാണ്. എണ്ണവില കൂടാനുള്ള സാദ്ധ്യത സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി കൂടുതല്‍ വഷളാക്കിയേക്കും.
മാനംഭേദിക്കുന്ന ബജറ്റു കമ്മിയും, വ്യാപാരക്കമ്മിയും, ദാരിദ്ര്യവളര്‍ച്ചയും, അസമത്വവും ശുഭലക്ഷണങ്ങളല്ല തന്നെ. പത്തിലാറുപേര്‍ സ്വതന്ത്രവ്യാപാരത്തെ സംശയത്തോടെ കാണുന്നവരാണെന്നാണ് അടുത്തിടെ നടന്ന ഒരു സര്‍വ്വേ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പത്തിലൊമ്പത് അമേരിക്കക്കാര്‍ തങ്ങളുടെ ജോലി വിദേശത്തേക്കു കടക്കുമെന്ന് ആശങ്കപ്പെടുന്നതായി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം നടത്തിയ സര്‍വ്വേ പറയുന്നു. സത്യത്തില്‍, ഒരു ദശലക്ഷത്തിലധികം ജോലികള്‍ നാടു കടന്നിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ഇത്തരം വിശ്വാസങ്ങളും, അവയ്ക്കൊപ്പം സംശയരോഗവും, അരക്ഷിതബോധവും, അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നവും, അവസരങ്ങളുടെ ദേശമെന്ന രീതിയില്‍ അതിന്‍റെ വശീകരണ പാടവവും മായുന്നതിന്‍റെ മണിമുഴക്കമാകാം.
അമേരിക്ക ഇന്നു സാക്ഷിയാകുന്നത് നവയാഥാസ്ഥിതിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്‍റെയും, നവ-ഉദാര സാമ്പത്തിക നയങ്ങളുടെയും ഉദയത്തിനും, അധികാരം കയ്യാളാന്‍ ഏകപക്ഷീയമായ സൈനിക ശക്തിയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിനുമാണ്. ന്യായമാര്‍ന്ന ജാനാധിപത്യവും, സാമൂഹ്യസാമ്പത്തിക നീതിയും, നേരായ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും, സാമ്പത്തികസാംസ്കാരിക ശക്തിയിലും നയതന്ത്രത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ, ബഹുമുഖമായ, അന്തര്‍ദേശീയതയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അമേരിക്കയാണ് ഇതിനു പരിഹാരം. ശക്തി പകരുകയും, പിന്തുണക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരമേരിക്ക യുദ്ധങ്ങള്‍ കുറക്കുകയും, ജനപ്രീതി കൂട്ടുകയുമേ ചെയ്യുള്ളൂ. അമേരിക്കന്‍ സ്വപ്നം ഇന്നൊരു ദശാസന്ധിയിലാണ്.
*
ഒരു സാമ്പത്തിക തകര്‍ച്ചയുണ്ടാകുമെന്ന പ്രവചിച്ചു കൊണ്ടു, 2006ല്‍, എഴുതിയ ലേഖനം. ഹിമാല്‍ സൌത്ത് ഏഷ്യ, ദ ന്യൂ ഏജ്, ദ ന്യൂസ്, ഇന്‍ഫോചെയ്ഞ്ച് എന്നിവയിലും, വെസ്റ്റ് ഏഷ്യയിലെ മറ്റു പല പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലും ഇതു പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

Monday, March 27, 2017

സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യ കാലത്തെ ചൈന


ജോണ്‍ സാമുവല്‍
ഒരു സമൂഹത്തിന്‍റെ ഏറ്റവും നല്ല കൈചൂണ്ടി പലകകള്‍ ആണ് അതാതു നാട്ടിലെ ടാക്സി ഡ്രൈവര്‍മാര്‍. അവര്‍ പൊതുജനത്തിന്‍റെ ഭാഗമാണല്ലോ. അവര്‍ക്കു നഗരം നന്നായറിയാം. നഗരങ്ങളുടെ പെരുവഴികളും, ഇടവഴികളും , സ്വഭാവും , അധോലോകവും അവര്‍ക്കറിയാം.അവരില്‍ പലരും സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ ആള്‍ രൂപങ്ങള്‍ ആണ് . ഒരു നഗരത്തില്‍ എത്തിയാല്‍ ആ നഗരത്തില്‍ എന്തൊക്കെ നടക്കുന്നെന്നും മറ്റു ഞാന്‍ ആദ്യം ചോദിച്ചറിയുന്നത് ടാക്സി ഡ്രൈവറില്‍ നിന്നുമാണ് . അതുകൊണ്ടാണ് ബീജിങ്ങിലെ എന്‍റെ ടാക്സി ഡ്രൈവറോടു സംഭാഷണം തുടങ്ങിയത് . സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം മൂലം തന്റെ ടാക്സിക്കു ഓട്ടം കുറവാണെന്ന് അയാള്‍ പറഞ്ഞു. വിദശവിനോദസഞ്ചാരികള്‍ അധികമൊന്നുമില്ല. സാമ്പത്തിക തകര്‍ച്ചയെച്ചൊല്ലി അയാള്‍ ആശങ്കപ്പെട്ടു. പക്ഷേ, സര്‍ക്കാര്‍ ഇക്കാര്യത്തില്‍ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമെന്നും അയാള്‍ ആശപ്പെട്ടു. അയാള്‍ക്ക് അവരുടെ സര്‍ക്കാരിന്‍റെ കഴിവില്‍ വിശ്വാസം ഉണ്ട്
സാമ്പത്തികപ്രതിസന്ധി ചൈന മുന്‍കൂട്ടി കണ്ടിരുന്നിരിക്കണം. അതിനെ നേരിടാന്‍ സമഗ്രമായൊരു തന്ത്രം ചൈന സ്വീകരിച്ചിരുന്നു താനും. അത്തരമൊരു ഒരുക്കമുണ്ടായിട്ടുകൂടി, ജനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ പൊതുവായൊരു അസ്വസ്ഥതയുണ്ട്. ആള്‍ക്കാര്‍ പണം ചിലവിടുന്നതു ചുരുക്കുകയാണ്; കൂടുതല്‍ മിച്ചം വെക്കുകയാണ്. ആസന്നമായ ഒരു വിപത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിശ്ശബ്ദമായൊരു അവബോധം ആളുകൾക്കിടയിൽ നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍, അതേസമയം, ഒരാത്മവിശ്വാസവുമുണ്ട്. ഭരണകൂടത്തിന് ഈ വിപത്തിനെ വരുതിയില്‍ കൊണ്ടുവരാനാകുമെന്ന ആത്മവിശ്വാസം.
പോയ പത്തു പതിനഞ്ചു കൊല്ലങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ ഗ്രാമങ്ങളില്‍നിന്ന്, കാര്‍ഷികമേഖലകളില്‍നിന്ന്, അഭിവൃദ്ധിപ്രാപിക്കുന്ന കെട്ടിടനിര്‍മ്മാണത്തിലേക്കും, വ്യവസായ മേഖലയിലേക്കുമെത്തിയ കുടിയേറ്റത്തൊഴിലാളികള്‍ ഏകദേശം ഇരുനൂറു കോടിയോളം വരും. അവര്‍ക്കാണ് ഇന്നത്തെ പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഘാതമേറ്റിരിക്കുന്നത്. ഗുവാംഗ്ഡോംഗ് (Guangdong) പോലുള്ള കയറ്റുമതി പ്രവിശ്യകളിലെ നൂറു കണക്കിനു ഫാക്റ്ററികളാണ് അടച്ചുപൂട്ടിയിരിക്കുന്നത്. ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുബന്ധസ്ഥാപനങ്ങളിലും, അത്തരം വമ്പന്‍സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കു നേരിട്ടു സാമഗ്രിവിതരണം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളിലുമാണ് ഏറ്റവുമധികം തൊഴില്‍നഷ്ടം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇപ്പോഴുള്ളത് നഗരങ്ങളില്‍നിന്നു ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കുള്ള മറു കുടിയേറ്റമാണ്.
ദേശീയമായ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കും ഗ്രാമങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാനസൌകര്യങ്ങള്‍ക്കുമായി 586 ബില്ല്യണ്‍ അമേരിക്കന്‍ ഡോളറിന്‍റെ ഒരു സഹായപദ്ധതി ഭരണകൂടം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, സാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥയ്ക്കു സ്ഥിരതയുണ്ടാക്കുകവഴി അതിനെ നിയന്ത്രണാധീനമാക്കാനായി, ഒമ്പതു കാര്യങ്ങളടങ്ങുന്ന ഒരു സാമ്പത്തികകാര്യനിർവ്വഹണനയവും അവര്‍ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി. പലിശനിരക്കുകള്‍ കുറയ്ക്കല്‍, ഗ്രാമങ്ങളിലെ പുതിയ സംരഭങ്ങള്‍ക്കു, സര്‍ക്കാര്‍ ഉറപ്പോടെയുള്ള, കടം അനുവദിക്കാനുള്ള ഭീമമായ ഒരു പദ്ധതി, പുതിയ വ്യാപാരവ്യവസായസംരംഭങ്ങള്‍ക്ക്‌ കടം കൊടുക്കാനുള്ളൊരു പദ്ധതി, സ്റ്റോക്ക് മാര്‍ക്കറ്റിനെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കാനുള്ള തന്ത്രം, നഷ്ടങ്ങളുടെ വാരം തോറുമുള്ള നിരീക്ഷണവും നിയന്ത്രണവുമൊക്കെ ഈ പദ്ധതിയിലുൾപ്പെടും.
നഗരങ്ങളില്‍നിന്ന് ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം മുന്‍കൂട്ടി കണ്ടുകൊണ്ട്, ദേശീയ സര്‍ക്കാരും, പ്രാദേശിക സര്‍ക്കാരും, പ്രവിശ്യകളിലെ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളും കൂടി സഹകരിച്ചുകൊണ്ട്, നാട്ടിന്‍പുറങ്ങളില്‍ മേന്മയേറിയ അടിസ്ഥാനസൌകര്യങ്ങള്‍ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശ്രമവും നിലവിലുണ്ട്. സ്കൂളുകളുടെ പുനര്‍നിര്‍മ്മാണവും, ആശുപത്രികള്‍ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും, പുതിയ റോഡുകളും പാലങ്ങളുമുണ്ടാക്കുന്നതുമൊക്കെ ഇതിലുള്‍പ്പെടും. അതുകൂടാതെ, രാജ്യത്താകെ 140 പുതിയ വിമാനത്താവളങ്ങള്‍ നിര്‍മ്മിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൂടെയുണ്ട്.
ബീജിങ്ങിലും മറ്റു വന്‍പട്ടണങ്ങളിലും നിര്‍മ്മാണപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ മന്ദഗതിയിലാണെങ്കിലും, കെട്ടിടനിര്‍മ്മാണരംഗത്ത് ഇതേവരെ ഗൌരവകരമായ പ്രതിസന്ധി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല. കടമെടുക്കാന്‍ ഇപ്പോഴും പറ്റുമെങ്കിലും, ആവശ്യക്കാര്‍ കുറവാണ്. എന്നിട്ടും, ബീജിങ്ങിലെ കെട്ടിടനിര്‍മ്മാണമേഖലയില്‍ വില പത്തു മുതല്‍ പതിനഞ്ചു ശതമാനം വരെ മാത്രമേ താഴ്ന്നിട്ടുള്ളൂ.
ആഭ്യന്തരവിനോദസഞ്ചാരം ബോധപൂര്‍വ്വം പ്രോത്സാഹിക്കപ്പെടുന്നതിനാല്‍, ചൈനക്കകത്തു യാത്രചെയ്യുന്നവരുടെ എണ്ണം കൂടിയിരിക്കുന്നു. തായ് വാന്‍ ഭരണകൂടവുമായുള്ള പുതിയ ബന്ധത്തിന്‍റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍, തായ് വാനിലേക്കുള്ള വിനോദസഞ്ചാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുള്ള പരിശ്രമങ്ങളുമുണ്ട്. എന്നാല്‍, വിദേശവിനോദസഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണം കുറഞ്ഞുവരുന്നതിന്‍റെ സ്പഷ്ടമായ തെളിവുകളും കാണാം. ഇതു ഹോട്ടല്‍ വ്യാപാരത്തെയും, വിമാനസേവനവ്യവസായത്തെയും നേരിട്ടു ബാധിക്കും.
സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍, ചൈനക്കു സമഗ്രമായൊരു സുരക്ഷാനിയമമുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു. വിസയനുവദിക്കുന്നതില്‍ നിയന്ത്രണമുണ്ട്. എല്ലാ അന്തര്‍ദ്ദേശീയസംഘടനകളും പുതുതായി നിരീക്ഷണത്തിലായിരിക്കുന്നു. ഓരോ വ്യാപാരവാഗ്ദാനവും, കച്ചവടത്തിനുള്ള അവസരവും വളരെ കരുതലോടെയാണ് ചൈന സമീപിക്കുന്നത്. ആസൂത്രണത്തിലും, സന്നദ്ധതയിലും, നഷ്ടങ്ങള്‍ കണക്കു കൂട്ടുന്നതിലും ഇന്ത്യയേക്കാള്‍ ചൈന ഏറെ മുന്നിലാണെന്നു തോന്നും.
ചൈനയിലെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയെച്ചൊല്ലി രസകരമായ പല ചര്‍ച്ചകളുമുണ്ട്. അമേരിക്കയിലേക്കു കൂടുതല്‍ പണം കയറ്റി ആഗോളസാമ്പത്തികസ്ഥിതി സുരക്ഷമാക്കണോ, അതോ, ചൈനയുടെ സാമ്പത്തികസ്ഥിതി ബലപ്പെടുത്തണോ; ഏതിനാണ് പ്രാമുഖ്യം കൊടുക്കേണ്ടതെന്നാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടൊരു ചര്‍ച്ച. ചൈനീസ് ഭാഷയിലുള്ള മാദ്ധ്യമങ്ങളില്‍ ഇതെച്ചൊല്ലി രൂക്ഷമായ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷു ഭാഷാ മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ മേലെ സര്‍ക്കാര്‍ നിയന്ത്രണം കൂടുതലുള്ളതുകൊണ്ട് അവിടെയീ ചര്‍ച്ച തുലോം കുറവാണ്.
പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ തോതും, നിയമനിര്‍മ്മാണനിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന്‍റെ വേഗതയും വെച്ചുനോക്കിയാല്‍, മറ്റു രാജ്യങ്ങളില്‍നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി, ചൈന അനന്യമാണ്. കാര്യങ്ങള്‍ നടപ്പാക്കുന്ന രീതിയില്‍ ചൈന അങ്ങേയറ്റം കേന്ദ്രീകൃതമാണ്. പ്രാദേശിക ഭരണകൂടവും ദേശീയ ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം വളരെ മെച്ചമായ നിലയില്‍ സംവിധാനം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്. അതിനാല്‍, ആവശ്യങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള, പല തലങ്ങളും മാനങ്ങളുമുള്ള, പദ്ധതികള്‍ പ്രാവര്‍ത്തികമാക്കാന്‍ ചൈനക്കു മറ്റു രാജ്യങ്ങളെക്കാളേറെ വേഗത്തില്‍ കഴിയും.
മൂന്നു തലയുള്ള ഒരാസൂത്രണതന്ത്രമാണ് ചൈനക്കുള്ളതെന്നു തോന്നുന്നു.
1. ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെറു പട്ടണങ്ങളിലും അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങള്‍ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു ഭീമന്‍ പദ്ധതി (പോയ പതിനഞ്ചു വര്‍ഷങ്ങളില്‍ വികസനം കൂടുതലായും നഗരകേന്ദ്രീകൃതമായിരുന്നു). 2. നാട്ടിന്‍പുറങ്ങള്‍ക്കു സമീപമുള്ള രണ്ടും മൂന്നും തട്ടില്‍ നില്‍ക്കുന്ന പട്ടണങ്ങളില്‍ ചെറുതും ശരാശരി വലുപ്പമുള്ളതുമായ സംരഭങ്ങള്‍ക്കു ഉദാരമായ വായ്പ്പ നല്‍കുക വഴി വികസനത്തിനു ഉത്തേജനം നല്‍കുന്ന ഒരു പദ്ധതി.
3. ഒരു സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണ പദ്ധതി.
പോയ വാരമാണ് ചൈന അമേരിക്കയുമായുള്ള Strategic Economic Policy Dialogന്‍റെ അഞ്ചാം വട്ടം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയത് . സംഭാഷണത്തില്‍ പങ്കു ചേര്‍ന്നത് ഹാങ്ക് പോള്‍സണും ചൈനയുടെ വൈസ് പ്രീമിയറുമായിരുന്നു. ഈ നീക്കം ബാഹ്യലോകത്തു തന്ത്രപരമായ ബന്ധങ്ങള്‍ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന്‍റെ ഭാഗമായിട്ടായിരുന്നു; സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ കാലഘട്ടത്തില്‍ തന്ത്രപരമായ നിലപാടുറപ്പിക്കാനും. മുമ്പത്തെക്കാളേറെ അമേരിക്കക്കു ചൈനയെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുമെന്നു ചൈനയുടെ നേതൃത്വത്തിനു നന്നായി അറിയാം. അതേസമയം, അമേരിക്ക അതിന്‍റെ സാമ്പത്തിക ഊര്‍ജ്ജസ്വലതയിലേക്കു തിരിച്ചു വരുമെന്നുറപ്പാക്കുന്നത് ചൈനയുടെ നന്മക്കു നല്ലതാണു താനും. ചൈനക്കു ചരക്കുകളും സേവനങ്ങളും കയറ്റി അയക്കേണ്ടതിലേക്ക് അമേരിക്ക സാമ്പത്തികമായി ബലിഷ്ഠമായിരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. അമേരിക്കക്കാകട്ടെ, സാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥയുടെ സ്ഥിരതക്കായി, ചൈനയുടെ വിദേശവിനിമയകരുതല്‍ധനം (foreign exchange reserves) കൂടാതെ വയ്യ. ഇംഗ്ലീഷ് ചാനലായ CCTV 9 യൂറോപ്പിലെ വിവിധ നഗരങ്ങിലുള്ള വ്യാപാരികളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പ്രത്യേക പരിപാടി തയ്യാറാക്കുകയുണ്ടായി. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി അവര്‍ക്കെങ്ങിനെ അനുഭവപ്പെടുന്നുവെന്നാണ് ചാനല്‍ ആരാഞ്ഞത്. നിസ്സംശയം, അവരുടെ വ്യാഖ്യാനം ഇതായിരുന്നു: "കഷ്ടപ്പാടുണ്ടാകും; എന്നാലും, ചൈന വിജയശ്രീലാളിതയാകും."
ചൈനയുടെ സ്ഥിതി പല രീതികളില്‍ അമേരിക്കയുടേതിനു തീര്‍ത്തും വിപരീതമാണ്. അമേരിക്കയില്‍ എല്ലാം ... വ്യക്തിഗത ചിലവുകളും, ഉപഭോക്തൃ വിപണിയും, പുത്തന്‍ നിക്ഷേപങ്ങളും ... വായ്പ്പയാല്‍ നയിക്കപ്പെടുന്നു. ചൈനയില്‍ പ്രേരകമായിരിക്കുന്നത് സമ്പാദ്യമാണ്. കാര്യമെന്തൊക്കെയായാലും, സമ്പാദിക്കുന്നതിന്‍റെ ചെറിയൊരു ശതമാനമേ ചൈനക്കാര്‍ ചിലവഴിക്കുന്നുള്ളൂ. ഈടിന്മേല്‍ എണ്‍പതും നൂറും ശതമാനം വായ്പ്പയെടുക്കുന്ന മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ പൌരന്മാരില്‍നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി, ഇവിടെ വീടു വാങ്ങിക്കുന്നവരില്‍ ഭൂരിപക്ഷവും മുപ്പതോ അമ്പതോ ശതമാനം മാത്രമാണ് വായ്പ്പയെടുക്കുന്നത്. ചൈനയിലാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മെച്ചമായ ധനനിക്ഷേപനിരക്കുള്ളത്. ചൈനയിലെ പൊതു വായ്പ്പാനിരക്കും മേന്മയുള്ളതു തന്നെ. സമ്പാദ്യപ്പ്രേരിതമായ ഈ സാമ്പത്തിക മാതൃക വരാനിരിക്കുന്ന കഠിനകാലത്ത് ചൈനക്കു ശരിക്കും സഹായകമായേക്കും.
ചൈനയുടെ പതനവും നാശവും പ്രവചിക്കുന്ന ഒരു കുടില്‍വ്യവസായം നിലവിലുണ്ട്. പക്ഷേ, ചൈനയുടെ ഗുണവും പ്രാപ്തിയും വില കുറച്ചു കാണരുത്. ബാഹ്യലോകത്തിന്‍റെ വീക്ഷണങ്ങളും, ചൈനയിലെ വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന തലങ്ങളുടെ പ്രതിപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും തമ്മില്‍ ഗണ്യമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അതിന്‍റെ ഭരണസംവിധാനത്തില്‍ പുനരുജ്ജീവനത്തിനുള്ള ആന്തരികമായൊരു കഴിവുണ്ട്. സാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥയും, ധനമേഖലകളും സ്വതന്ത്രമായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ശക്തമായ ചട്ടങ്ങളും നിയന്ത്രണസംവിധാനവും ഇപ്പോഴും ചൈനയില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്നു. മിക്ക വലിയ ചൈനീസ് കോര്‍പ്പറേഷനുകളും ഗവര്‍മെന്‍റിന്‍റെ ഉടമസ്ഥതയിലോ നിയന്ത്രണത്തിലോ ആണ്. അമേരിക്കയിലെയും യൂറോപ്പിലെയും സ്വതന്ത്രവിപണിയില്‍നിന്നും ചൈനയിലെ വിപണി അങ്ങിനെ തികച്ചും വ്യത്യസ്തതയുള്ളതാണ്.
കാര്യങ്ങള്‍ ഇങ്ങിനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും, ചൈനയുടെ കയറ്റുമതിവ്യാപാരം വളരെ ബൃഹത്തായതിനാല്‍, സാമ്പത്തികമാന്ദ്യം അതിന്‍റെ കയറ്റുമതിവിപണിയെ ബാധിക്കാതിരിക്കില്ല; പ്രത്യേകിച്ച്, യൂറോപ്പിലെയും അമേരിക്കയിലെയും നിരവധിപേര്‍ക്കു തൊഴില്‍ നഷ്ടമാകുന്ന സാഹചര്യത്തില്‍. വളര്‍ച്ചാനിരക്കു ഒമ്പതു ശതമാനത്തില്‍ പിടിച്ചു നിര്‍ത്താമെന്ന ആത്മവിശ്വാസം ചൈനക്കുണ്ടെങ്കിലും, അടുത്ത ഒരു കൊല്ലത്തിനുള്ളില്‍ അതു താഴേക്കു നീങ്ങാനാണ് സാദ്ധ്യത. ഇതിന്‍റെ പ്രത്യാഘാതം ചില പ്രവിശ്യകളില്‍ വളരെ മോശമായിരിക്കും. പ്രവാസികളായ ലക്ഷക്കണക്കിനു തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് അവരവരുടെ നാടുകളിലേക്കു താല്‍ക്കാലികമായി മടങ്ങേണ്ടതായി വരും.
കേന്ദ്രീകൃതമായ സാമ്പത്തികസംവിധാനത്താലും, ഉറച്ച ദേശീയതാബോധത്താലും (ഇതിനു മാനസികമായ പ്രഭാവമുണ്ട്), ആവശ്യങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യതയാലും, ചൈനക്കു മറ്റു രാജ്യങ്ങളെക്കാള്‍ നന്നായി സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിടാന്‍ കഴിഞ്ഞേക്കും.

മാറുന്ന ചൈന



ജോണ്‍ സാമുവല്‍
ബീജിങ്ങില്‍ ഡിസംബറിലെ മരവിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ശനിയാഴ്ചയാണ് ഇന്ന്.
ചെയര്‍മാന്‍ മാവോയെ തിരയുകയയിരുന്നൂ ഞാന്‍. അദ്ദേഹം ടിയാനെന്‍മെന്‍ സ്ക്വയറിലുണ്ടാകാമെന്നു ആളുകള്‍ പറഞ്ഞു. അവിടെയാണല്ലോ അദ്ദേഹത്തിനു ചാര്‍ത്തിക്കൊടുത്ത സ്ഥലം.
ടിയാനെന്‍മെന്‍ സ്ക്വയറില്‍ സന്ദര്‍ശകര്‍ അധികമൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പടുകൂറ്റന്‍ ഛായാപടം ഒരുതരം ഗംഭീരമായ ഏകാന്തതയിലെന്നവണ്ണം കാണപ്പെട്ടു. ഒരു വയോവൃദ്ധന്‍റെ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയൊരു ഛായാചിത്രമാണ് പുതിയ ചൈനയില്‍ മാവോ.
സമയം ചെലവഴിക്കേണ്ടത് സംഭവബഹുലമായ സ്ഥലത്താണെന്ന് ടാക്സി ഡ്രൈവര്‍ എന്നോടു പറഞ്ഞു ... “പറവക്കൂട്ടില്‍” (the Birds’ Nest).
"പറവക്കൂട്", ബീജിംഗ് 2008 ഒളിമ്പിക്സിന്‍റെ വേദി, ഏകാന്തമായി അനുഭവപ്പെട്ടില്ല. മരവിപ്പിക്കുന്ന ആ പുലരിയിലും പതിനായിരത്തിലധികംപേര്‍ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പതിനായിരക്കണക്കിനാളുകളാണ് "ചൈനയുടെ അഭിമാനസ്തംഭം" കാണാനെത്തുന്നത് ... ഒരു ഫ്രഞ്ചു വാസ്തുശില്പി തീര്‍ത്ത തിളങ്ങുന്ന ആ വാസ്തുകലാവിസ്മയം കാണാന്‍. ദര്‍ശനം സൌജന്യമല്ല. ശീട്ടൊന്നിനു 50 RMB, മുന്നൂറു രൂപയോളം, വില വരും. വില, പക്ഷെ, ക്യൂവിന്‍റെ നീളം കുറക്കാറില്ല. ചെയര്‍മാന്‍ മാവോയെ ഞാന്‍ അവിടെയും അന്വേഷിച്ചു. ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞ ആള്‍ക്കൂട്ടത്തിലെവിടെയും ഞാന്‍ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടില്ല. ഒടുവിലൊരു പരിഷ്ക്കാരി സ്ത്രീയുടെ തുകല്‍സഞ്ചിക്കു മീതെയാണ് ഞാന്‍ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടത്. ബ്രാന്‍റുകളുള്ള ലോകത്ത് മവോയ്ക്കും പുതിയ വിപണിയുണ്ടായേക്കാം...ഷെ ഗുവേരയെപ്പോലെ.
എങ്ങും മാവോയെ കാണാത്തതിനാല്‍ ഞാന്‍ എന്‍റെ സുഹൃത്തോടു തിരക്കി. എണ്‍പതുകളുടെ ആദ്യം എന്നോ പൊതുജനസ്ഥലികളില്‍നിന്നും സ്മൃതിയില്‍നിന്നും മാവോ ഒഴുകിനീങ്ങിപ്പോയെന്നാണ് അവള്‍ പറഞ്ഞത്. ചരിത്രത്തിന്‍റെ രാവണന്‍കോട്ടയിലേക്കു അദ്ദേഹം നടന്നു നീങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പ്രതിമകള്‍ മെല്ലെമെല്ലെ, എന്നാല്‍ നിര്‍വിശങ്കം, അപ്രത്യക്ഷമായി ...ഒന്നിനു പിറകെ ഒന്നായി ... ആദ്യം, പബ്ലിക് സ്ക്വയറില്‍നിന്ന്, പിന്നെ ആപ്പീസ്സു കെട്ടിടങ്ങളില്‍നിന്ന്, അതില്‍പ്പിന്നെ, സര്‍വ്വകലാശാലകളില്‍നിന്ന് ... ബിജിങ്ങില്‍ ഒരു പ്രതിമ അവശേഷിച്ചിരിപ്പുണ്ട്; യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കെമിക്കല്‍ ഇന്‍ഡസ്ട്രീസില്‍. ദെംഗ് ചിയാവോപിംഗിന്‍റെ (Deng Xiaoping) സംഘം മാവോയെയും മാവോയിസത്തെയും പൊതുവിടങ്ങളില്‍നിന്നും പൊതുജനസ്മരണയില്‍നിന്നും തുടച്ചു മാറ്റിയതായി തോന്നുന്നു.
ബീജിങ്ങിലെ ആര്‍ട്ടുമ്യൂസിയം ഇപ്പോള്‍ ആഘോഷിക്കുന്നത് “നവയുഗ” (1978-2008) ത്തിന്‍റെ ചിത്രങ്ങളാണ്. ഈ ചിത്രങ്ങള്‍, വാസ്തവത്തില്‍, ചൈനീസ് സമൂഹത്തിന്‍റെ മാറുന്ന അഭിരുചികളുടെയും ആകാരവടിവുകളുടെയും സാക്ഷികളാണ്. എഴുപതുകളിലെ യഥാതഥശൈലിയിലുള്ള മനോഹരമായ ചില ചിത്രങ്ങള്‍ എനിക്കു കാണുവാനായി. അതിനുശേഷം, പതിയെപ്പതിയെ, നിറങ്ങളും രൂപങ്ങളും മാറിയതായിക്കണ്ടു. ഇപ്പോള്‍ കൂടുതലും ആഗോളമാനമുള്ള ചിത്രങ്ങളാണ് കാണാന്‍ കഴിയുന്നത് ... ഏതു ദേശത്തുനിന്നുമുള്ള ഏതൊരാള്‍ക്കും ചെയ്യാവുന്ന അമൂര്‍ത്ത ചിത്രങ്ങള്‍ ... അവിടെയുമിവിടെയും ഒരു ചൈനീസ് സ്പര്‍ശമുണ്ടെങ്കില്‍ക്കൂടി.
“പറവക്കൂടും” ഒരിത്തിരി അമൂര്‍ത്തമാണ്. വെട്ടിത്തിളങ്ങുന്ന ഒരു കെട്ടിടവും, പുതിയ ചൈനയുടെ ശോഭയും അതിനെ ചൂഴ്‌ന്നു നില്‍ക്കുന്നു. പറവക്കൂടിനു പിറകിലെവിടെയോ, തൊട്ടടുത്തുതന്നെ, സൌന്ദര്യത്തിന്‍റെ താവോയിസ്റ്റു ദേവതക്കു സമര്‍പ്പിച്ച ഒരു ദേവാലയവുമുണ്ട്. എന്നാല്‍, മരവിപ്പിക്കുന്ന ഈ പുലരിയില്‍, ആവേശം പൂണ്ട ചൈനീസ് സന്ദര്‍ശകരാല്‍ പറവക്കൂട് തുള്ളിത്തുളുമ്പുകയാണ്. നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര എജന്‍സികളും, ആഗോള വേദിയില്‍ ചൈനയുടെ അരങ്ങേറ്റം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന “ചൈനയുടെ അഭിമാനം” വില്‍ക്കുന്ന സുവനീര്‍ക്കടകളും അവിടെ കാണായി. മിംഗ് രാജവംശത്തിന്‍റെ കാലത്ത് 15-)o നൂറ്റാണ്ടില്‍ പണിത സൌന്ദര്യദേവതയുടെ ദേവാലയത്തിലേക്ക് ഞാന്‍ നടന്നു. അതു അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണെന്നാണ് എനിക്കു കിട്ടിയ വിവരം. അവിടെങ്ങും ആരുമില്ലായിരുന്നു. വാരാന്ത്യത്തില്‍ ദേവാലയം തുറക്കാറില്ലത്രേ.
സര്‍ക്കാര്‍ നടത്തുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ടിവി ചാനലായ CCTV9 രണ്ടു “വന്‍”ശക്തികള്‍ തമ്മിലുള്ള “തന്ത്രപ്രാധാനമായ സാമ്പത്തികസംഭാഷണസമ്മേളന”ത്തെപ്പറ്റി നമ്മെ ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്; ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തികശക്തിയും ഏറ്റവും വലിയ വികസ്വര രാഷ്ട്രവും തമ്മിലുള്ള സമ്മേളനത്തെപ്പറ്റി. തീര്‍ച്ചയായും, ഒളിമ്പിക് മെഡലുകളുടെ എണ്ണവും, തൊണ്ണൂറായിരത്തിലധികമാളുകള്‍ക്കിരിക്കാവുന്ന “പറവക്കൂട്” ആഡിറ്റോറിയവും വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ചൈനീസ് മദ്ധ്യവര്‍ഗ്ഗത്തിന്‍റെ സമഷ്ടി ബോധത്തില്‍ ചൈനയൊരു വന്‍ശക്തിയാണെന്ന വിശ്വാസം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ദേശീയതാവാദം പെരുകിയിരിക്കുന്നു. പഴയ മാവോയിസവും, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റു സ്വപ്നങ്ങളും അണിയറയിലെവിടേക്കോ പിന്‍ വാങ്ങിയതായി തോന്നി.
പക്ഷേ, ആഗോളവല്‍കൃത ചൈനയുടെ തിളക്കത്തിനു പിറകില്‍, കാഴ്ച്ചയിലത്ര പെടാത്ത ഒരു ലോകമുണ്ട്. നിരവധി ചിന്താക്കുഴപ്പങ്ങളും, സാമൂഹിക നോവുകളും, അസമത്വങ്ങളും, ഒപ്പം, നൂറുകോടിക്കണക്കിനു ഏകാകികളായ മനുഷ്യരുമുള്ള ഒരു ലോകം. പാളികള്‍ക്കുമേല്‍പാളികളുള്ളതാണ് ചൈന; ചരിത്രത്തിന്‍റെയും നാഗരികതയുടെയും കാര്യത്തില്‍ മാത്രമല്ല, സമുദായങ്ങളുടെയും, ജനതകളുടെയും, സംസ്കാരത്തിന്‍റെയും കാര്യത്തില്‍ കൂടി.
മാവോ മാത്രമല്ല പുതിയ ചൈനയിലെ ഏകാകി. റോഡുകളിലെ വാഹനത്തിരക്കിലും, തെരുവുകളിലെ ആള്‍ത്തിരക്കിലും ഏകാകികളായ മനുഷ്യരുടെ പെരുകി വരുന്ന ഒരു സങ്കടമുണ്ട്. സാമ്പത്തികസുഖത്തിനായി, പുതിയ വീടുകളും, കാറുകളും, ഏറ്റവും പുതിയ സാമഗ്രികളും വാങ്ങാനായി, വിനോദസഞ്ചാരവാഗ്ദാനങ്ങള്‍ കരസ്ഥമാക്കാനായി നിരന്തരം കൂടിവരുന്ന സാമ്പത്തികാവശ്യത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള നെട്ടോട്ടത്തിലേക്കു തള്ളിവിടപ്പെട്ടവര്‍.
എനിക്കറിയാവുന്ന ഒരാള്‍ക്ക് ഒരു കഷ്ടകാലത്തിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടതായി വന്നു. ഗുരുതരമായ ഒരു രോഗം കാരണം അവള്‍ക്കു ചികിത്സ വേണ്ടി വന്നു. ഒരു രണ്ടു മാസം അവള്‍ ആശുപത്രിയിലായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് അവളെ സഹായിക്കാന്‍ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നുവോ എന്നു ഞാന്‍ ചോദിച്ചു. അപ്പോള്‍, അവളുടെ മുഖത്ത് കണ്ണീര്‍ച്ചാലുകള്‍ വീണു. പറയാന്‍പറ്റാത്ത സങ്കടത്തിന് അവള്‍ അധീനയായി. അവള്‍ക്കു നല്ലൊരു വീടുണ്ട്; നല്ലൊരു കാറും. ബ്രിട്ടനില്‍നിന്നാണ് അവള്‍ ബിരുദം സമ്പാദിച്ചത്. വളരെ വിലമതിപ്പുള്ള ഒരു സങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധ. പക്ഷേ, ആശുപത്രിയിലെ രണ്ടുമാസക്കാലത്ത് അവളെ വന്നു കാണാന്‍ ആരുമില്ലായിരുന്നു. മാതാപിതാക്കള്‍ മരിച്ചു പോയിരുന്നു. സഹോദരനോ സഹോദരിയോ ഇല്ല. ഒരു രണ്ടുകൊല്ലത്തോളം അവള്‍ക്കൊരു പങ്കാളിയുണ്ടായിരുന്നു. അയാള്‍ വേറെ നാട്ടിലേക്കു പോയി. അതില്‍പ്പിന്നെ അവളുമായി യാതൊരു സമ്പര്‍ക്കവുമില്ല. അവളാകട്ടെ, കൂടി വന്ന പണയക്കടങ്ങള്‍ വീട്ടാനായി, തിരക്കിട്ട ജോലിയിലായിരുന്നു. സൌഹൃദങ്ങളുണ്ടാക്കാന്‍ സമയമില്ലായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ്, ഏകാന്തതയുടെ തങ്ങാനാകാത്ത സങ്കടം ഒരു പ്രഹരമായി അവളുടെമേല്‍ പതിച്ചത്. ഈ ഒരു ശൂന്യതയിലേക്കാണ് പുതിയ ആത്മീയതയും മതവും കടന്നു കയറുന്നത്. താന്ത്രിക ബുദ്ധമതവും, ഉത്തരാധുനിക ക്രിസ്തീയ നെറ്റ്വര്‍ക്ക് സുവിശേഷവും സാരമായി ഇവിടെ പുരോഗമിക്കുന്നുണ്ട്.
ചെയര്‍മാന്‍ മാവോയുടെ കാലത്ത് അന്ധവിശ്വാസത്തിനെതിരെ ഭീമമായ രീതിയില്‍ പൊതുജനശിക്ഷണമുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നിപ്പോള്‍, വലിയ വലിയ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാപനങ്ങള്‍പോലും ഉത്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ദു:ശകുനങ്ങളും ദൌര്‍ഭാഗ്യങ്ങളും ഒഴിഞ്ഞു കിട്ടാനുള്ള ചടങ്ങുകളോടെയാണ്. ചൈനയിലെ പുതു യുഗത്തിന്‍റെ പളപളപ്പുരച്ചു നോക്കുമ്പോള്‍ കണ്ടനുഭവപ്പെടുക പുതിയൊരു അരക്ഷിതാബോധവും, എകാന്തതാബോധവും, അന്ധവിശ്വാസവുമാണ്. പുതുയുഗവും, നവമുതലാളിത്തവും മിക്ക മദ്ധ്യവര്‍ഗ്ഗ ചീനക്കാര്‍ക്കും ഒരു പുതിയ അഭിമാനബോധം നല്‍കിയതായി തോന്നിയേക്കാം. പക്ഷേ, അതിനൊപ്പം, അരക്ഷിതബോധവും, അന്യതാബോധവും വര്‍ദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുതുയുഗപ്പിറവിക്കുമുമ്പ് ചൈനയുടെ തെരുവുകളെ വ്യവച്ഛേദിച്ചിരുന്നത് സൈക്കിളുകളാണ്. ജീവിക്കാനുള്ള വകയും, ഒരു സൈക്കിലുമുള്ളയാള്‍ യോഗ്യനായ ഒരു വരനായി ഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അന്ന്, സമുദായമരുളുന്ന ബന്ധങ്ങളുടെ ബലമുണ്ടായിരുന്നു. സമുദായത്തില്‍ സ്നേഹവും ജീവിതപങ്കാളിയെ കണ്ടെത്താനുമുള്ള നിരവധി യോഗങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. അത്തരം സമുദായങ്ങള്‍ പുതിയ ചൈനയില്‍ കൂടുതുലും പോയകാലത്തെ സുഖസ്മരണ മാത്രമാണ്. റോഡുകളില്‍ ഇപ്പോഴും സൈക്കിള്‍ച്ചാലുകളുണ്ട്. പക്ഷേ, കാറുകളാണ് റോഡുകള്‍ നിറയെ. ഷാംഘായിലെയോ, ബീജിങ്ങിലെയോ തിരക്കുള്ള റോഡുകളിലൂടെ സൈക്കിള്‍ ചവിട്ടുക അത്ര എളുപ്പുള്ള കാര്യമല്ലാതായിരിക്കുന്നു.
ബീജിംഗ് സമൃദ്ധിയിലാണ്. ഷാംഘായി ഇപ്പോഴും തിളങ്ങുന്നു ... ഏറെക്കുറെ കിഴക്കിന്‍റെ മാന്‍ഹട്ടന്‍ പോലെ. അതേസമയം, വളരുന്ന അസമത്വത്തെയും കുടിയേറ്റത്തെയും ചൊല്ലിയുള്ള ആശങ്കകളുമുണ്ട്. ബീജിങ്ങിലെ ജനസംഖ്യ 18 ദശലക്ഷത്തിലെത്താന്‍ പോവുകയാണ്. ബീജിങ്ങിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം തടയാനുള്ള ഒരു നീക്കം മുമ്പേതന്നെയുണ്ട്. ബീജിങ്ങിലോ, ഷാംഘായിലോ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ഒരു അന്തസ്സായി കരുതുന്നവരാണ് മിക്ക യുവതീയുവാക്കളും. പക്ഷേ, അതൊന്നും, വര്‍ദ്ധിച്ചു വരുന്ന കെട്ടിടങ്ങളുടെയും, പുതിയ KFC ചിക്കന്‍ കടകളുടെയും, തകരപോലെ മുളച്ചു പൊങ്ങുന്ന മസ്സാജ് സ്പാകളുടെയും നടുവില്‍ യുവജനതക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥകളായ യുവതികള്‍ക്ക്, അനുഭവപ്പെടുന്ന നൂതനമായ എകാന്തതാബോധത്തിനു പരിഹാരമാകുന്നില്ല.
മവോ തന്‍റെ ശവമാടത്തില്‍ ശാന്തമായുറങ്ങാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടാകാം. മാവോയിസം, പക്ഷേ, മ്യൂസിയത്തില്‍പ്പോലുമില്ല. ഷാംഘായി ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനില്‍ ദു:ഖിതനായൊരു മാര്‍ക്സിന്‍റെയും, മ്ലാനമുഖനായ ഏംഗല്‍സിന്‍റെയും ഓരോ പ്രതിമ കാണാം. “ഷാംഘായിലെ മാര്‍ക്സ്” പുതിയ ചൈനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നോവലിന്‍റെ ശീര്‍ഷകമാകാന്‍ പറ്റും.
വിസ്മയം വിളമ്പുന്ന ഒരു സ്ഥലമാണ് ചൈന. അടരുകള്‍ക്ക് പിറകില്‍ അടരുകള്‍ കണ്ടെത്താന്‍ പറ്റുന്ന ദേശം. ആഹാരമായാലും, രുചിയായാലും, അഭിരുചിയാലും, എന്തെങ്കിലുമൊരു പുതുമ എപ്പോഴും കണ്ടെത്താന്‍കഴിയും. ഇന്നും ചൈനയൊരു അത്ഭുതസ്ഥലിയാണ് ... കണ്ടെത്തപ്പെടാനായി എപ്പോഴും കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു ദേശം.

2008

Not a time to Agonize.


Politics is not a rational enterprise. Electoral politics in India is about how well a political party or an alliance manage the perceptions, identity and interests in a given context.This requires party network on the ground, a committed cadre, managing or dividing caste/religious identity, messaging on the ground in each constituency and lots of money. As of now BJP is the most organised political enterprise that will go to any extent to manage electoral outcome with messaging, money , media and muscles.As an organised party built on the well entrenched cadre of RSS built over 90 years, BJP is still managed by RSS with their brahminical agenda.
Congress is a party that lost it grassroots network, courage of convictions, charismatic leadership that fetched votes once up on a time and a high command in its lowest mode of credibility, surrounded by rootless soothsayers. The new generation of voters also will increasingly reject dynastic politics.
BJP win is on the one hand due to their clarity of purposes, and an electoral machine that work well in advance and a real high command with command and control mechanism and it's RSS cadre base at the grassroots level. Congress cumulatively lost all these in the last thirty years. Of course if there was a grand alliance such as in Bihar , the results would have been different in UP too. But that too requires political leadership with political imagination and an ability to bridge the gap..
Another important point is that big ticket infrastructure development projects like metro,express highways or airports may impress the middle class media or upper class chattering network; but it hardly matters to the vast majority of rural voters or poor people.But issues of corruption, political middlemen,arrogance, and lack of delivery of basic services affect the voters. This is also the reasons for anti-incumbency voting pattern, despite all development that excite those class who usually not even bother to vote.
Even where congress won in the last few years, it is often due to work of state level leaders and often the descending high command spoiled the chances by parachuting their candidates and ideas, removed from grassroots reality. As congress is now in its most vulnerable condition, it is important to realize and recognise that a political party simply can't be rebuilt or revitalized by rootless wonders in Delhi Durbar. The second issue for congress to realize is that opportunistic politics devoid of convictions,ideals, and integrity will eventually lose all its credibility among the people who have supported congress for many decades.The third important point is the leaders of the seventies can't run or revitalize the party. And unless congress is taken over by a convincing , charismatic, and young leadership ,the congress party will further wither away as fast as it disappeared in.Hindi heartland and now everywhere. Unless the divide and rule policy through the Delhi engineered factional politics stops, congress party will lose its soul and soil. As long as congress party is seen as a party of the corrupt self serving gangs of selfish leaders, the voters will not support the congress. The problem is not merely about Rahul Gandi. The problem is that he inherited a corrupted and decadent congress network primarily driven by divisive interests of leaders of factional fiefdoms. His major problem was the lack of political imagination of an organic political leader from the ground. And he is surrounded by equally rootless wonders who survive more through political gossips than anything else.
The ascent of BJP is directly proportional to the descending congress party. Despite one totally disagrees with politics of Modi, the fact of the matter is that he has grown as an organic political leader who began his journey on the soil, at the grassroots. He did not begin at the Delhi durbar. He evolved through his experiences in running government for fifteen years . And his aggressive street smart approach with a a way with words make him a relatively effective communicator. And the fact that he projects himself as a subaltern antithetical to dynasty politics help him to be popular with a section of a large number of lower middle class voters. He knows how to make virtue of not having a family as a counternarrative to politics driven by dynasties. And above all he has the killer instinct to win. And as of now there is no substantial competition for him on all these ground.
However the populist authoritarian model of his leadership is injurious to democracy, human rights and sustainable development and the very idea of India. Politics of window dressing, rhetoric and election management will not strengthen the politics of substantive democracy and grassroots politics.
The key challenge for all those who believe in the Constitution of India and liberal social democracy is how do we begin to imagine and build an alternative politics and political alternatives at the national level. In its present decadent and descending form, it will be a bit of miracle for anyone to expect congress to rise like a Phoenix. There is hardly anything left out of the left political parties. They lost their national relevance and became a more of shrinking political party that lost its distinctive quality of ideals and ideology in its political opportunism. The main limitations of ruling dispensation in various states are that they are leadercentric enterprises primarily driven by power for the sake of it and largely based on opportunistic identity politics than any commitment to any ideology. Though AAP wants to sell itself as an alternative , it's politics is hardly any alternative as it is another leader-centric minor party in Delhi.
More than the win of BJP, what is worrying in India is the shrinking space for substantive oppositional spaces. The fragmented and dispersed oppositional space is that propel BJP as a relatively well organised party which has the advantage of government power, money of crony capitalist buddies , and a willing corporate media.
It is time to imagine a national level political alternatives based on an alternative political culture deriving it's strength from organic Politics, collective leadership and building from the ground.This can't be a quickie electoral enterprise like AAP. This requires a minimum of a decade of work beyond the quick gains in electoral politics.
Politics is a marathon that requires a staying power. Instead of agonizing, it is time to organise and also time to.build synergy among the actors in oppositional spaces. It is time to collectively invest in new civic Politics based on courage of convictions in the ideals of freedoms, rights, justice and peace. It is time to.imagine a new politics of of inclusive democratic governance and integrity of leadership. It is not a time to despair.
It is time to build democratic politics from below. It is not a time to give up or give in. It is time to give our time, energy and passion for the future of an inclusive and plural democratic India. We shall overcome. Indeed We will. We can. We, the people of India.

Civic activism and Electoral Politics

My perspective is that civic activism and civic politics has its own important role in shaping the democratic discourse as well in countering the excess of state and non state actors. Once civic activists get in to elections or electoral political arena as individual claimants, they lose election as well as the credible space within the larger civic political discourse. Civic social activism and electoral politics are as different as chalk and cheese , in its content, modes of action and responses.
These two arenas of politics are driven by entirely different logic of power and two different modes of politics responses. However, both these modes of politics are important for democracy. The civic politics or citizen politics is to assert the role of the agency of the citizen to challenge and change oppression, human rights violation and all excess of power in whatever mode. Their primary purpose is not to capture the state power through elections. The very purpose of electoral politics is to fight and win election. Fighting and winning elections are largely to capture the state power and use the power of the state to change society. Political parties are organised and designed as networks or cadre organisations primary to contest and win election to run the government and use that power for policy change. It works within the logic of the state power. On the other hand, civic politics operate outside the state power- and it is often a countervailing power to constrain the excess of the state or to push or influence the state to act in the larger common interest. Theses are different logic of dealing with power and to different approach to the power of the state. Both these modes of politics are important for sustenance of democracy and democratic governance, though they work in entirely different way.
Milk is good as milk. Lime juice is good as lime juice. But when you mix both It actually spoils both. These are two parallel streams. You simply cant ride two boats. Civic activism or intervention as a citizen is driven by a different sense of mission by an individual notion of 'agency', electoral politics/party politics is driven by loyalty to a collective enterprise and collective imagination. In terms of civic activism , courage of individual conviction is very important. In a collective enterprise the negotiation of ideals, interests and identity are important. In a collective enterprise, the puritans with high doze of individual conviction can't survive for long. And in the Indian context elections are fought on collective enterprise designed and geared to fight and win election. Individual activists simply are not tuned to this and can't manage to fight election alone, unless they transform a network in to a collective enterprise like AAP experiment.
Of course, there are many examples of civic activists joining the mainstream political parties and also contesting and winning election. Then it is a choice that need to be made as there are pros and cons for both. When an activist join an established political party to contest election, then he/she may not be able to be the torch bearer of one cause. And often they may have to put their civic activism on back burner and compromise on number of issues as most of the political parties operate on a common minimum consensus and often very pragmatic /opportunistic( often at the cost of ideals and even ideology) in winning election at any cost. Because if a political party can't win elections, they become redundant. That is not the case with civic politics or civic activism as their primary aim is not to win election.
Activism is often an individual choice and often individualized political response. It is often about the power of ONE. Political party and elections are collective enterprise. Gandhi in south Africa was more of an activist and India he transformed in to man of collective political enterprise of the Indian National Congress. In any collective enterprise, the individual-self can only surviving by negotiating space with others, by tolerating the difference, suffering a lots of people who disagree with you and through competing spaces for political battles.In conventional electoral politics and political party, the patience and persistent work is key for success. If one lose an election, a member or leader of a political party will have to wait five years to win an election. It is also a high-risk high return political arena. Political leaders actually face the challenges of staying power as electoral politics is often a marathon. Sometime a person has to work twenty years to get elected or get in to an influencing position, unless you have godfather or father to sponsor you and push you to win electoral politics.
On the contrary, individual activist make individual choice to fight for a cause, dedicate their life for something that they believe in and their ability to tolerate difference and negotiation space within a larger collective is very less. Some of the individualized activists also suffer from an almost narcissistic savior syndrome. They are too much convinced about themselves to negotiate or compromise with larger political pattern. Many of them swim against the tide. They are often mission driven in life. When they become very successful in transforming mindset or political discourse, the establishments take over them after their death as Icons or Mahatma. Because they are ready to live and die for a cause. Though when they are alive the establishment either try to finish them off or co-opt and once they die, they get transformed in to icons and saints.
Gandhi is one of the few that straddled both world of activism and collective politics. But here too it is important to note that he kept away from the state power. He began as a civic social activist in South Africa. That was his DNA of politics. However, he could easily also get in to mass politics of the Indian National Congress. But in the end he became an activist symbolizing the power of ONE- standing up alone, when all his Congress followers took over the Indian State. Gandhi was killed for again being an activist as the political collective took over the state power. And then the Indian state took over Gandhi and made him an icon of the Indian State. Dead Gandhi is alive in the Indian currencies.

Travels make us more humane

 
Life is a journey of views, perceptions, and people through memory lanes. Travels make our memory lanes alive and make us feel life everywhere. Travels make us alive and feeling life on a vast terrain, beyond nationalities and nations. . Travels help us to outgrow pride and prejudices that we acquired from childhood. Travels make us to discover and rediscover the world within us and beyond us. Travels make us learn and unlearn every day. Travels make us to feel the people and planet everywhere. Travels make us to appreciate diversity and differences and also understand the unity of humanity everywhere. Travels make us to feel the world beyond the countries and confines and cultures. Travels make us to sense, smell, touch and feel the world. Travels make us humble and humane. Travels make us grateful and gracious. I have been a traveler of this world and beyond. Every time I travel even to the same country, I learn something new everywhere. I learned history, people, politics and people through travels. Did my first travel by train to Bombay in 1971 and continuous travels for the last thirty years. Lived in many parts of India and traveled to everywhere corner of India. Traveled in more than 120 countries and still learning to understand the world within and beyond. I am first and foremost a traveler and all other things are incidental.

ജെ എൻ യു ചുവർ ചിത്രങ്ങൾ

ഷാജാഹാൻ മാടാമ്പാട്ട് കഴിഞ്ഞ ബുധനാഴ്ച്ച ജനീവയിൽ വച്ചു സ്നേഹപൂർവം കൈഒപ്പോടെ തന്ന ഈ പുസ്തകം ഉടനെ വായിച്ചു തീർത്തു. ഈ പുസ്‌തകം വായിക്കണമെന്ന് അതിറങ്ങിയപ്പോൾ തന്നെ കരുതിയതാണ്. പക്ഷെ ഷാജഹാന്റെ കയ്യിൽ നിന്നു തന്നെ പുസ്തകം വാങ്ങി വായിക്കുവാൻ ആയിരുന്നു നിയൊഗം. യൗവനത്തിന്റെ തീഷ്ണതയും, വിഹ്വലതകളും, ആശയങ്ങളും, ആശകളും, സ്വയം കണ്ടെത്തലുകളും തുടങ്ങുന്നത് ഇങ്ങനെയുള്ള ജീവിതത്തിന്റെ നാൽക്കവലകളിലാണ്. ജെ എൻ യു ചുവർ ചിത്രങ്ങൾ അങ്ങനെയുള്ള ഒരു ഓർമ്മയുടെ
നാൽക്കവലകളിൽ കണ്ട കാഴ്ചകളുടെയും കാഴ്ച്ച പ്പാടുകളുടെയും, കൂട്ടുചേരലിന്റെയും, കൂട്ടായ്മകളുടെയും പ്രണയത്തിന്റെയും പങ്കുവയ്ക്കലാണ്. ഇത് ഷാജഹാന്റെ മാത്രം ജീവിത പുസ്തകത്തിലെ ഒരു അദ്ധ്യായമല്ല. ഒരു തലമുറയുടെ കാൽപ്പാടുകൾ പുസ്തക താളുകളിൽ തെളിഞ്ഞു വരുന്നുണ്ട്. ഷാജഹാൻ ജെ ൻ യു വിൽ തുടങ്ങിയപ്പോഴേക്കും ഞാൻ പുന യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി വിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ അനുഭവങ്ങളുടെ ഭൂമിക ഏറെകുറെ സമാനം. അതു കൊണ്ടായിരിക്കാം കണ്ടമാത്രയിൽ പണ്ടെന്നോ കൂട്ടായിരുന്ന സഹയാത്രികനെ കണ്ടെത്തിയതിലുള്ള സന്തോഷം. With Shajahan Madampat